Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 3 februari 2015

Column Sophie in ’t Veld, voorzitter D66-fractie Europees Parlement

Op naar een bindend Europees pact voor de democratische rechtsstaat

Veel mensen nemen democratie, rechtsstaat en grondrechten binnen Europa voor gegeven aan, want vastgelegd in de Europese Verdragen. Maar ook binnen de EU blijken die waarden niet steeds vanzelfsprekend. Kijk maar naar Hongarije waar premier Orb├ín alle kritische stemmen en oppositie monddood maakt. Of Litouwen waar een “anti-homopropagandawet” werd aangenomen. Of Nederland dat regelmatig werd veroordeeld wegens de behandeling van minderjarige asielzoekers. Of de manier waarop in alle lidstaten rechtsstaat en grondrechten worden opgeofferd in de strijd tegen terreur. De Europese verdragen en wetten beschermen democratie, rechtsstaat en grondrechten in theorie. Maar door het ontbreken van bindende instrumenten en van politieke moed, treedt de EU nauwelijks op tegen schendingen.

Daarom heeft de Europese Liberale Fractie (ALDE) een Pact voor Democratisch Bestuur gepresenteerd om grondrechten, de rechtsstaat en democratisch bestuur te waarborgen. Dit Pact moet de Europese Commissie een mechanisme bieden waarmee alle lidstaten op het gebied van fundamentele rechten en de rechtsstaat kunnen worden beoordeeld, en kan worden gewaarschuwd en ingegrepen bij overtredingen. Het mechanisme moet dezelfde vorm krijgen als het “Europees semester” in de eurozone. Grondrechten moeten net zo hard afdwingbaar zijn als de begrotingsregels. Het Pact voor Democratisch Bestuur moet worden voor de EU wat het Stabiliteits- en Groeipact is voor de eurozone.

Alleen dan kan de EU uitgroeien tot een echte waardengemeenschap en een volwassen politieke unie.